UZAY-ZAMANIN GÖLGELERİ (1)


Zamanın yavaslaması ve uzayın büzülmesi , hareket durumları ne olursa olsun Evren’deki herkesin ışık hızını aynı ölçmesi icin ödenen bedeldir.

Ancak bu yalnızca başlangıc🙂

Diyelim ki , iki yıldız ve bu iki yıldızın arasındaki boşlukta – tam orta noktada – asılı duran bi astronot var.Astronotun,iki yıldızın aynı anda patlamasına tanık oldugunu düsünelim.Yani , her iki tarafında da kör edici bir ışık çakması oldugunu.Şimdi de iki yıldızı birbirine baglayan hat üzerinde muazzam bir hızla ilerleyen bir uzay mekigi oldugunu ve mekiğin , astronotun yanından , yıldızların patladıgını gördügü anda gectigini düsünelim.Peki bu durumda uzay mekiginin pilotu ne görür ?

Mekiki bir yıldıza dogru ilerlerken diger yıldızdan uzaklaşacagından ötürü , yaklaşmakta oldugu yıldızdan gelen ıışk , uzaklaşmakta oldugu yıldızdan gelen ışıktan daha önce kendisine ulaşır.Dolayısıyla da , iki patlama aynı anda gercekleşmemiş gibi görünür ! Bu baglamda eşzamanlılık kavramı da ışık hızının degişmezliğinin  gazabına ugramaktadır.Bir gözlemci icin eş zamanlı olan bir olay , hareket halindeki bir baska gözlemci icin eşzamanlı degildir !

Buradaki önemli nokta , patlayan yıldızların birbirlerinden bir uzay aralıgı ile ayrılmıs olmasıdır. Bir kişinin yalnızca uzay ile ayrılmış bir şekilde gördügü olayları , bir diger kişi hem uzay hem de zamanla ayrılmış olarak görmektedir.

Herkesin aynı ışık hızını ölçmesi , yalnızca yanınızdan yuksek hızla gecen birisi için zamanın yavaşlarken uzayın büzülmesi degil , uzaylarının bir kısmının size zaman , zamanlarının bir kısmının ise uzay olarak görünecek olması anlamına da gelir.Bir kişinin uzay aralıgı, bir başkasının uzay ve zaman aralıgıdır , ve de , bir kişinin zaman aralıgı , bir başkasının zaman ve uzay aralıgıdır.

Zaman ve uzayın birbirlerinin yerine bu şekilde gecebiliyor olması gercegi , bize uzay ve zaman hakkında dikkate deger bir bilgi veriyor.Temelde aynı şey ya da bir madalyonun iki yüzü oldukları…

Bu gercegi ilk kez ( hatta Einstein’dan bile daha açık bir şekilde ) fark eden kişi , Einstein’ın eski matematik profesoru Hermann Minkowski‘dir.Minkowski , ögrencisi Einstein’a , hayatta hic bir yere gelemeyecek ” miskin köpek ” demesiyle ünlüdür. ( Elbette daha sonra bu sözlerini yemek zorunda kalmış:) ) Minkowski , ” şu andan itibaren , uzay ve zaman gölgelere karısacak ve bir tür bileşimşeri mevcudiyetini sürdürecek ” demiştir.

Minkowski uzay ve zamanın olusturdugu bu tuhaf bileşimi ” uzay-zaman ” adıyla tanımladı.Yaşamlarımızı ışık hızına yakın bir hızda sürdürüyor olsaydık , uzay-zaman’ın mevcudiyeti gün gibi ortada olurdu.Ancak doganın yavas kulvarında , uzay ve zamanı tek bir mevcudiyet olarak deneyimleyemeyiz.Gördügümüz  yalnızca bu bileşimin uzay ve zaman yüzleridir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: